كتابخانه دیجیتال روی خط نور

www.noorlib.com

اين پايگاه به همت مركز تحقيقات كامپيوتری علوم اسلامی در شهر مقدس قم طراحی شده است.

مركز تحقیقات كامپیوتری علوم اسلامی، نهادی پژوهشی است كه برای تسهیل دسترسی به منابع و متون علوم اسلامی و فرهنگ دینی و مقدمات مربوط به آن، با استفاده از فن آوری اطلاعات و ارتباطات و توسعه و تعمیم آن در حوزه­های علمیه و مجامع فرهنگی داخلی و بین المللی تشكیل گردیده است.

تولید برنامه های نرم افزاری در زمینه های مختلف علوم اسلامی و فرهنگ دینی و تبديل منابع اصيل و ارزشمند موضوعات مختلف علوم اسلامی به نسخه های دیجیتال و الكترونيكی، از مهم ترين وظايف اين مركز بوده است.

مركز تحقيقات كامپيوتری علوم اسلامی تا كنون بخش عظيمي از كتاب‌ها و منابع اصلی علوم انسانی و اسلامی با موضوعاتی مختلف را به نسخه‌های دیجیتالی تبدیل نموده و در قالب نرم افزارهای مختلفی به بازارهای جهانی عرضه كرده است. تعداد این كتاب‌ها بر‌ اساس آخرین آمار، نزديك به دوازده هزار جلد می باشد. پس از آن كه شرايط عرضه همين متون در اينترنت نيز فراهم گرديد، اين مركز بر آن شد تا كليه منابع مذكور را با همان قابليت­های پژوهشی و تخصصی كه در نرم­افزارها وجود داشت در اينترنت عرضه نمايد؛ به همين منظور در سال 1385 اقدام به راه اندازی پايگاه كتابخانه ديجيتال روی خط نور نمود.

كتابخانه ديجيتال روی خط نور به منظور دسترسی سريع و آسان محققان علوم اسلامی به كتاب­ها و منابع دست اول هر يك از رشته های علوم اسلامی، راه اندازی شده است. اين پايگاه بر آن است تا كليه متون و منابع مذكور را همراه با امكانات و قابليت های­پژوهشی پيشرفته، از طريق اينترنت در اختیار جامعه علمی و تحقیقاتی قرار دهد. البته در مرحله های بعدی حجم عظيمی از ساير منابع و كتاب ها نيز به اين مجموعه اضافه خواهد شد.

در طراحی این پایگاه از قابلیت‌های مفید و منحصر به فرد موجود در نرم‌افزارها، و نیز قابلیت‌های مفید موجود در شبكه كه حتي در نرم‌افزارها قابل دست‌یابی نبوده است مانند: به اشتراك گذاشتن نتیجۀ پژوهش‌ها، استفاده شده است. طراحی بر اساس سیستم‌های مدیریت محتوا كه افزودن، حذف و اصلاح مطالب را آسان می‌سازد و ایجاد قابلیت وب سرویس جهت تعامل پایگاه با دیگر پایگاه‌ها و حتی نرم‌افزارها، این كتابخانه را به الگویی منحصر به فرد، در میان كتابخانه‌های دیجیتال موجود در شبكه، تبدیل نموده است.

معرفی بخش های اصلی

1. نمايش

در بخش نمايش قابليت های متنوعی در اختيار كاربر قرار می گيرد. ارائه فهرست الفبایی كتاب­ها به تفكیك كتابخانه و موضوع، ارائه شناسنامه كامل یك كتاب، ارائه فهرست مطالب كتاب به صورت درختواره، امكان جستجو در صفحات كتاب جاری، امكان انتخاب كتاب­های شرح مرتبط با كتاب جاری و امكان ارتباط بین كتاب­های شرح و متن از مهم ترين امكانات پژوهشی است كه كاربر را در استفاده بهتر از متون و محتوای كتاب ها ياری می نمايد.

2. جستجو

جستجو و همه امكانات آن در راستای پژوهش كارآمد و مفيد كاربر طراحی شده اند. كاربر با استفاده از جستجو و امكانات آن می تواند دامنه جستجوی خود را در عناوين و يا فهرست كتاب­ها محدود نمايد.

همچنين دراين قسمت امكان جستجو در متن يا فهرست كتاب خاص، پديدآورندگان و تعيين دامنه های زمانی و زبانی برای كاربر، مهيا شده است.

3. قرآن

قرآن كريم به لحاظ اهميت، در قسمتی خاص ارائه شده است كه ارتباط آن با ترجمه، تفسير و لغت نامه های مختلف نيز فراهم آمده است.

4. پديدآورندگان

فهرست الفبايی پديدآورندگان و ناشران، همراه با امكان جستجو در فهرست اسامی آنان و همچنين ارتباط هر يك از نويسندگان به آثار آنان، و ناشران كتب، از جمله امكاناتی است كه در اين قسمت ديده می شود.

5. عضويت

استفاده از كتابخانه و امكانات پژوهشی آن منوط به عضويت در سايت است. برای اين امر، كاربر بايد در قسمت مشتركين، اطلاعات خواسته شده را تكميل و ارسال نمايد.

عضويت در اين پايگاه در حال حاضر رايگان است.

برخی از قابلیت های مهم كتابخانه دیجیتالی نور

الف) قابلیت­های جستجو

1. امكان جستجو در عنوان كتاب­ها

2. امكان جستجو در فهرست كتاب­ها

3. امكان جستجو در كتاب­های یك كتابخانه خاص مانند كتابخانه تاریخ یا تفسیر و...

4. امكان جستجو در محتوای خاص

5. امكان جستجو در یك كتاب خاص

ب) قابلیت­های پژوهشی

1. امكان تعریف نمایه و اختصاص آن به صفحات كتاب

2. امكان ثبت نشانه گذاری (Book mark) درصفحات مورد نظر كاربر

3. امكان رنگی كردن بخش­هایی از متون

4. تعریف پروژه های پژوهشی و مدیریت آن

5. مدیریت عملیات پژوهشی در پروژه

6. حاشیه نویسی

ج) قابلیت­های بخش نمایش

1. ارائه فهرست الفبایی كتاب به تفكیك كتابخانه و موضوع

2. ارائه فهرست الفبایی پدید آورندگان

3. ارائه شناسنامه كامل یك كتاب (در صورت وجود)

4. ارائه فهرست مطالب كتاب به صورت درختواره

5. امكان جستجو در صفحات كتاب جاری

6. ارائه فهرست فرمت­های بكاررفته در متن كتاب ها و دیدن آدرس فرمت­ها مثل فرمت آیات، احادیث و اشعار.

7. ارائه فهرست كتاب­های مرتبط با كتاب جاری

8. امكان انتخاب كتاب­های شرح مرتبط با كتاب جاری

9. امكان لینك بین كتاب­های شرح و متن

د) سایر امكانات

1. امكان تعریف صفحه شخصی و ایجاد امكانات شخصی در آن

2. امكان تعریف كاربران همكار یا دوست به منظور دسترسی به تحقیقات یكدیگر

3. امكان تنظیم دسترسی كاربران همكار به صفحه شخصی و پروژه های پژوهشی

موضوعات كتاب­های كتابخانه دیجیتال

موضوعات كتاب­های اين كتابخانه ديجيتالی، در حال حاضر همه موضوعات علوم اسلامی است، كه در آينده نزديك به دامنه علوم انسانی نيز گسترش می يابد.

موضوعات كتاب ها در حال حاضر عبارتند از:

قرآن و علوم قرآنی، حديث، ادعیه و زیارات، نهج البلاغه، تفسير، كلام و فلسفه، تاريخ و سيره، رجال و درايه، فقه و اصول، اخلاق و عرفان، ادبیات و منطق، فرق و مذاهب اسلامی و...